Gisteravond was de wekelijkse Corona persconferentie van onze minister-president en de minister van VWS. De restricties die de overheid de burger had opgelegd vanaf 16 maart, waren in de week voorafgaand aan deze persconferentie steeds meer onder druk komen te staan. In het tijdsbestek van een half uur werd door beide sprekers toegelicht wat de stand van zaken was en welke versoepelingen volgens het kabinet verantwoord konden plaatsvinden.

Net zoals bij eerdere persconferenties, waren er ook deze keer groepen en individuen die zich niet gehoord hadden gevoeld en via social media liet de burger van zich horen. Alleen was het allemaal een stuk scherper qua toon. Besluiten werden in twijfel getrokken of als niet consequent bestempeld en de versoepeling voelde duidelijk niet voor iedereen als een volgende stap naar meer ruimte.

Uiteraard was de persconferentie ook onderwerp van gesprek tijdens de verschillende nieuwsprogramma’s en talkshows. Bij Beau werd er platform geboden voor ondernemers die zich onvoldoende gehoord hadden gevoeld en de sfeer aan tafel was allesbehalve positief. De nadruk lag op wat er fout was aan het huidige beleid en wat er níet was versoepeld, in plaats van dat er ook aandacht was voor wat er was bereikt door de samenleving en de ruimte die hierdoor aan de burger kon worden teruggegeven.

Ik luisterde naar de gesprekken en vroeg mij af waarom er voor deze insteek was gekozen. Was het een bewuste keuze of ontstaat dit vanzelf als er meer ruimte komt voor meningen die in de periode ervoor minder sterk vertegenwoordigd waren? Ik werd me er opeens van bewust dat ik in de afgelopen twee maanden veelal naar een talkshow had gekeken waar weliswaar stevige gesprekken hadden plaatsgevonden, maar waar verbinding en reflectie vrijwel altijd de boventoon hadden gevoerd.

Toen Corona zich vanaf medio maart als een ongeleid projectiel over Nederland uitstortte, veranderde de toon van de talkshow. Men was bereid om te luisteren en er was begrip voor het feit dat we niet alle antwoorden hadden. Dit virus kenden we niet en we konden niemand de schuld geven. Het enige wat we konden doen, was onszelf zo goed mogelijk voorbereiden op wat misschien zou komen. Er was begrip voor het gebrek aan specifieke kennis en er was ruimte voor voortschrijdend inzicht.

In de talkshow van Jinek -met terugkerende gasten vanuit de wetenschap, politiek, het MKB en medische beroepen- kwam dit dagelijks heel mooi tot uitdrukking. Het geduld werd op de proef gesteld, antwoorden op prangende vragen bleven dikwijls uit, maar het ‘wij gaan ons hier met z’n allen doorheen slaan’ overheerste.

Nu miste ik, in de talkshow van Beau, die verbinding en het zou te simpel zijn om het toe te schrijven aan de wisseling van de wacht die er bij RTL4 had plaatsgevonden. Beau heeft een andere toon dan Jinek, maar ik kreeg het gevoel dat de fase waarin we ons nu bevinden, veel bepalender was voor wat we zagen gebeuren. Het stadium van accepteren dat er geen schuldige is en het beleid steunen waarin restricties het collectief dienen, lijkt voorbij te zijn.

De impact van Corona, op persoonlijk en economisch vlak, wordt met de dag tastbaarder en dat brengt een andere dynamiek in de discussie. De nieuwe fase, waarin we meer ruimte krijgen van de overheid, brengt met zich mee dat het individuele belang meer de boventoon gaat voeren. Heel begrijpelijk dat de onmacht leidt tot boosheid en andere sterke emoties, maar wat hoop ik dat we blijven investeren in de dialoog.

Ik dacht dat ik gisteravond alleen Jinek miste, maar wat ik vooral miste was een constructieve discussie met ruimte voor verbinding en reflectie. Een talkshow is een prachtig platform voor die dialoog. Zolang we nog niet alles weten, zal er sprake blijven van voortschrijdend inzicht en ik hoop dat we onszelf niet beperken door het voeren van eenzijdige discussies. Kritische geluiden mogen worden gehoord, maar hoe mooi kan het zijn als je via een talkshow dagelijks het geluid van verbinding kunt laten horen. Dé basis om ‘met elkaar’ in plaats van ‘tegen elkaar’ deze crisis te boven te komen.