Vanochtend pakte ik een tas voor mijn boodschappen en mijn oog viel op de quote die op de stof was gedrukt: ‘Ik heb het nog nooit gedaan dus ik denk dat ik het wel kan.’ Het is een geparafraseerde uitspraak van Pippi Langkous en het deed me terugdenken aan de films die ik als kind had gezien, met haar in de hoofdrol.

Destijds was ik me niet bewust van het stereotype beeld dat met Annika en Tommy werd neergezet, noch van de koloniale setting waarin de avonturen zich soms afspeelden. Ik was gegrepen door het lef dat Pippi had en de onbevangenheid waarmee zij in het leven stond. Ik wilde net zo stoer zijn en durven wat zij deed.

Nu, zoveel jaar later, vroeg ik mijzelf af wat er nog over is van het kind van toen en het verlangen dat er destijds was. Ik heb zeker dingen gedaan die ik niet voor mogelijk had gehouden, maar in veel gevallen ging dat gepaard met een intensief rationeel proces. Vooraf risico’s inschatten, daarna de sprong wagen en vervolgens voortdurend blijven twijfelen of ik het wel kon.

Ooit deed ik een postdoctorale opleiding op uitnodiging van mijn toenmalige werkgever. Ik mocht twee jaar lang een studie gaan doen die zeer gewild was binnen het publieke domein en het was een voorrecht dat ik hiervoor was benaderd. Echter, in plaats van te genieten van deze nieuwe ervaring en kans, was ik voortdurend bezig met de vraag of ik dit wel kon en of ik wel aan de verwachtingen zou kunnen voldoen.

Na twee jaar had ik het traject met goed gevolg afgerond, maar een gevoel van voldoening en trots bleef uit en ik besloot niemand uit te nodigen voor de eindceremonie. Diezelfde baas die mij deze kans had geboden, zat tijdens de ceremonie onaangekondigd in de zaal en zij nam me na afloop mee uit eten samen met een paar bevriende collega’s.

Aan tafel sprak zij de woorden: ‘Gefeliciteerd met deze mijlpaal en nu wordt het tijd dat je er zelf in gaat geloven.’ Mijn collega’s knikten instemmend en benadrukten hoe trots ze op me waren. Ik voelde me enorm opgelaten en vond het moeilijk om de complimenten in ontvangst te nemen. Nog steeds geloofde ik niet dat ik het kon. Het officiële diploma zat notabene in mijn tas onder tafel, maar het zou pas waarde krijgen als ik er zelf in ging geloven.

Dat moment, dat bijna twintig jaar geleden plaatsvond, flitste voorbij toen ik de opdruk op de linnen tas zag. De angst voor het onbekende en het willen voorkomen van het falen, hadden destijds de onbevangenheid buitenspel gezet. Wat heb ik ook daarna nog veel dingen gedaan zonder de overtuiging dat ik het kon. Talloze nieuwe ervaringen heb ik hierdoor overleefd in plaats van beleefd.

Hoe anders kan de ervaring zijn als je iets nieuws doet met het gevoel dat je het kunt. Door het zelfstandig ondernemerschap heeft dit bij mij eindelijk de nadruk gekregen. Natuurlijk word ik nog regelmatig overvallen met innerlijke kritische stemmetjes, maar het denken dat ik het kan, laat zich niet langer gijzelen door de ratio. De angst om te falen heeft plaatsgemaakt voor het genieten van de reis. Vijf, als uitkomst van drie maal drie, kan dan opeens ook als goed resultaat voelen.